Język aleucki

Zarys


Większość słów w aleuckim daje się sklasyfikować jako rzeczowniki lub czasowniki. To, co w językach indoeuropejskich zazwyczaj wyraża się przymiotnikami lub przysłówkami, w aleuckim wyraża się zazwyczaj czasownikami lub afiksami słowotwórczymi.

Wszystkie rzeczowniki muszą zawierać sufiksy wyrażające liczbę (pojedyncza, podwójna, mnoga) i przypadek (Absolutiv : Relativ. odsetek badaczy, natomiast przede wszystkim Anna Berge, nie zgadza się z opisem tej formy jako "przypadka", ani nazwami "Absolutiv" i "Relativ". owo podejście aż do rzeczownika aleuckiego zostało zapożyczone z językoznawstwa eskimoskiego i terminy te oczywiście mogą odnajdować się mylące w odniesieniu aż do aleuckiego. Absolutiv jest formą podstawową rzeczownika, Relativ zaś opisuje relacja rzeczownika aż do pozostałych części zdania, w szczególności również części, które nie zostały explicite wypowiedziane). W konstrukcjach posesywnych (dzierżawczych) aleucki zaznacza w ten sposób posiadacza, w charakterze przedmiot posiadany (possessum):

Posiadacz poprzedza possessum. Tzw. "rzeczowniki pozycyjne" ("positional nouns") są szczególną, zamkniętą grupą rzeczowników, które mogą przyjmować sufiksy lokatiwu i ablatiwu. Morfosyntaktycznie rzeczowniki pozycyjne są nie całkiem identyczne aż do wyrażeń posesywnych:

Czasowniki odmieniają się na mocy tryby (wszystkie) oraz osoby i liczby. Sufiksy osoby i liczby zgadzają się z podmiotem, o tak dalece wszystkie nominalne fragmenty zdania są explicite wypowiedziane; ogólnie rzecz biorąc, jeśli dopełnienia lub przydawki (dopełnienie czasownika, konstrukcje z rzeczownikami pozycyjnymi, mianowicie posiadacz konstrukcji posesywnej itd.) są opuszczone, owo ich brak jest oznaczany na mocy sufiks anaforyczny przy czasowniku; w takiej sytuacji osoba stoi średnio w Relatiwie. Por.:

Kiedy opuszczona zostaje z okładem jedna informacja, orzeczenie zgadza się z elementem, którego wartość gramantyczna jest największa. przypadkiem owo prowadzić aż do niejednoznaczności:

I rzeczowniki, i czasowniki podlegają wybitnie wielokrotnie derywacji. Słowa po aleucku zaczynają się od czasu morfemu leksykalnego nazywanego rdzeniem lub tematem (bazą, podstawą; ang. base), po którym przypadkiem następować dowolna wartość sufiksów derywacyjnych (ang. postbase). Sufiksy fleksyjne są obowiązkowe; co ciekawe, w ogóle nie istnieje morfem zerowy.

Zasadniczym szykiem w aleuckim jest SVO (podmiot – orzeczenie – dopełnienie).